Vijf vragen aan vijf organisten

Kerk & Muziek stelde in het kader van hun artikel over het PsalmenProject de volgende vijf vragen aan vijf medewerkende organisten.

  • Het Geneefse Psalter?
  • Lievelingspsalm?
  • Het PsalmenProject?
  • Onvergetelijk PsalmenProject-moment?
  • U wordt gevraagd een prelude op Psalm 150 te improviseren. Hoe gaat u te werk?

Chiel Jan van Hofwegen


Het Geneefse Psalter

Een van de meest originele en waardevolle kunstwerken uit de 16de-eeuw. De melodiën zijn onverslaanbaar goed en in de Franstalige versie sluiten melodie en tekst naadloos op elkaar aan.

Lievelingspsalm

Psalm 52 heeft een prachtige melodie. Psalm 130 is qua inhoud en melodie een juweeltje en bij Psalm 149 heb ik het gevoel dat die melodie gisteren gecomponeerd had kunnen zijn.

Het PsalmenProject

Een traditie van eeuwen wordt nu eindelijk digitaal vastgelegd.

Onvergetelijk PsalmenProject-moment

De eerste opname met Gerben Mourik, die ik vanaf de cd heb beluisterd, was een mooie binnenkomer! Inspirerend orgelspel en prachtige samenzang.

U wordt gevraagd een prelude op Psalm 150 te improviseren. Hoe gaat u te werk?

Dat kan eigenlijk op twee manieren. Ik zou iets in de barokstijl kunnen doen met gepunteerde ritmes. Een beetje ouvertureachtig, waarbij ik de melodie met
dubbelpedaal zou spelen. Ik zou ook een preludium a la Noord-Duitse stijl kunnen spelen, waarin elke regel een aparte behandeling krijgt: regel 1 exclamatorisch begin, regel 2 fuga 1, regel 3 interludium, enzovoorts.

Een andere mogelijkheid: een moderne stijl met veel afwisseling en leuke ritmes, waarbij elke regel apart behandeld wordt


Dick Sanderman

Het Geneefse Psalter
Veel van de muziek die ik schrijf, is gebaseerd op deze melodiën. Door er veel mee bezig te zijn, wordt zo'n verzameling melodiën gewoon deel van jezelf.
 
Lievelingspsalm
Als ik dan toch moet kiezen: Psalm 56. Die ontroert me steeds weer, als je mag zingen „Ik heb het zelf uit Zijnen mond gehoord!”
 
Het PsalmenProject
De psalmen worden gezongen zoals ze bedoeld zijn, ritmisch dus. En aan het project werken organisten mee die - ieder op zijn eigen wijs - creatief met dat liedmateriaal kunnen omgaan, terwijl ze niet behoren tot de organisten die doorgaans te horen zijn tijdens samenzangavonden.
 
Onvergetelijk PsalmenProject-moment
In Epe zongen we drie verzen van Psalm 118. Het is een betrekkelijk compacte dorpskerk en daarom was er goed contact mogelijk. Dat was merkbaar: er werd bijzonder goed gezongen, heerlijk gelijk en de inzetten strak op tijd. Ideaal! In de slotregel van het laatste vers maakte ik een ritenuto. De ‘gemeente' pikte dat meteen op en ging daar perfect in mee. Alsof je ze aan een touwtje hebt!
 
U wordt gevraagd een prelude op Psalm 150 te improviseren. Hoe gaat u te werk?
Geen trio of zo. Nee, een stevig preludium. Een paar grote akkoorden als inzet, trompetsignalen met echo's, en uiteindelijk de cantus firmus in het pedaal, met bazuingeschal!


Arjan Versluis

Het Geneefse Psalter
Als kind raakte de stoere en monumentale melodiën mij al. Het bindt de kerk met de oudste broeder, Israël. Alleen daarom al hebben de psalmen iets universeels.
 
Lievelingspsalm
Ik kies qua tekst voor psalm 145. Het is een lofprijzing op God met Zijn niet te bevatten grootheid. Toch is die God juist een steun voor de zwakkeren en hulpbehoevenden. Qua melodiën zijn er zoveel uitschieters: de Psalmen 6, 21, 43, 61, 93, 121, 130 en 149.

Het PsalmenProject
Voor het eerst worden alle psalmen ritmisch integraal opgenomen. De teksten en melodiën verdienen een blijvende plaats!
 
Onvergetelijk PsalmenProject-moment
Ik hoop en verwacht dat dit moment komt op de avond dat ik mag begeleiden in Sliedrecht op ‘mijn' prachtige Naber-orgel. Verder was ik aanwezig op de avond waarop Gerben Mourik speelde in Dordrecht en dat was genieten!

U wordt gevraagd een prelude op Psalm 150 te improviseren. Hoe gaat u te werk?
Als eerste kijk ik naar de onberijmde tekst. De krachtige oproep om God op waarde te loven naar Zijn grootheid stimuleert tot een feestelijke moderne improvisatie waarbij een scala aan genoemde instrumenten wordt gedemonstreerd met een gedegen melodisch-motivische benadering.


Gerben Mourik

Het Geneefse Psalter
Ik ben er tijdens mijn jeugd mee opgegroeid en er vergroeid mee geraakt. Het psalter is voor mij een grote inspiratiebron bij het improviseren en experimenteren met harmoniseren en tekstverklanking.
 
Lievelingspsalm
Psalm 23. Het blijft fascinerend hoe zo'n eenvoudige melodie je zo weet te raken.

Het PsalmenProject
De medewerkende organisten krijgen maximale vrijheid. Ze kiezen zelf de te begeleiden psalmen en de opnamelocatie uit.

Onvergetelijk PsalmenProject-moment
Het voorspel van Psalm 23 tijdens de opname in Dordrecht. Wat een fantastisch orgel staat daar!

U wordt gevraagd een prelude op Psalm 150 te improviseren. Hoe gaat u te werk?
Dat hangt van het instrument af. Op ‘mijn' orgel in Oudewater (evenals in Dordrecht ook een Kam-orgel) zou het een stoer preludium in 19de-eeuwse stijl kunnen worden.


Peter Sneep
 
Het Geneefse Psalter
In 1979 kregen we in gereformeerd-vrijgemaakt Rotterdam-Delfshaven een dominee die in een jaar tijd alle 150 psalmen liet zingen. We hadden een organist, Wim Roos (1942-2009), die van ook psalmen hield en harmoniseerde in een vroeg-modern idioom. Hij speelde verheffend en drukte je met je neus en je hart op de tekst.

Lievelingspsalm
Als ik nu moet kiezen, kies ik er twee: Psalm 40 en Psalm 45.

Het PsalmenProject
Alle psalmen worden weer eens afgestoft. Het psalmboek komt als geheel weer eens onder de aandacht.
 
Onvergetelijk PsalmenProject-moment
Tijdens het voorspel van Psalm 88 sloeg de klok in de kerk. Op het moment zelf vond ik dat vervelend. Toen het voorspel opnieuw moest, kon ik de sfeer niet meer pakken. Daarom staat het klokje nu op de cd, en eigenlijk past het prachtig bij de desolate inhoud van de psalm.

U wordt gevraagd een prelude op Psalm 150 te improviseren. Hoe gaat u te werk?
Ik zou eenstemmig beginnen met een vrij thema, in octaven, met hier en daar echo-effecten. Als het slot enkele grote akkoorden. Ik houd niet zo van lange voorspelen. Mensen die niet zo van orgel houden moeten zich niet gaan vervelen of ergeren. Ik wil dat de kerkgangers zingen